
Başlıklar
Toggle
Denetimli serbestlik, hükümlünün belirli şartlar altında cezasının bir kısmını toplum içinde geçirmesine izin veren bir ceza infaz sistemidir. Bu sistemde, hükümlüye belli yükümlülükler getirilir ve bu süre zarfında hükümlünün davranışları denetlenir. Denetimli serbestlik, hükümlünün sosyal hayata uyumunu kolaylaştırmak, aile bağlarını sürdürebilmesini sağlamak ve topluma yeniden kazandırılmasını amaçlar. Hükümlü, denetimli serbestlik süresince belirli kurallara uymak zorundadır ve bu süre boyunca herhangi bir suç işlemezse, cezası tamamen kaldırılabilir veya azaltılabilir.
Denetimli serbestlik ve koşullu salıverilme, Türk ceza infaz sisteminin iki temel infaz kurumudur. Her ikisi de mahkûmun cezasını cezaevi dışında geçirmesine olanak tanır, ancak hukuki nitelikleri, uygulanma şekilleri ve süreleri bakımından önemli farklılıklar gösterir.
| Özellik | Denetimli Serbestlik | Koşullu Salıverilme |
|---|---|---|
| Yasal Dayanak | 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun m.105/A | Aynı Kanun’un 107. maddesi |
| Amaç | Cezaevi dışı kontrollü infaz, sosyal uyumun artırılması | Ceza süresinin belli kısmı sonunda iyi hal gösteren mahkûmun erken salıverilmesi |
| Şartlar | Belirli ceza süresi şartı, iyi hal, yükümlülüklere uyma | Ceza süresinin genellikle 2/3’ünün cezaevinde geçirilmiş olması ve iyi hal |
| Uygulama | Cezaevi dışında, denetim altında infaz | Cezaevi içinde geçirilmiş sürenin sonunda serbest kalma |
| Denetim | Sosyal hizmet uzmanları ve denetimli serbestlik memurlarının aktif denetimi altında | Teorik olarak serbestlik, ancak ihlal durumunda geri alınabilir |
| Cezaevi Girişi | Hükümlü bazı durumlarda hiç cezaevine girmeyebilir | Mutlaka cezaevinde belirli bir süre geçirmiş olmalıdır |
| Zorunlu Yükümlülükler | Rapor verme, çalışmak, eğitim alma, belirli alanlardan uzak durma gibi aktif kurallar vardır | Denetim daha pasif, yükümlülük sınırlıdır |
Koşullu salıverilme, genel kural olarak mahkûmun cezasının 2/3’ünü (bazı suçlarda 3/4’ünü) cezaevinde geçirmesi şartıyla uygulanır. Yani örneğin 9 yıl hapis cezası alan biri, 6 yılını cezaevinde iyi halli geçirirse kalan 3 yılı dışarıda geçirebilir.
Denetimli serbestlik ise, belirli koşullar altında cezanın son kısmının cezaevi dışında tamamlanmasını sağlar. Bu süre genellikle:
1 yıl (12 ay) ile sınırlıdır.
2020 yılında yürürlüğe giren geçici düzenlemelerle bu süre bazı suçlar bakımından 3 yıla kadar uzatılmıştır (örneğin COVID-19 sonrası geçici infaz yasası).
Ayrıca 2023 yılı itibarıyla bazı suçlar için denetimli serbestlik süresi 1/2’ye kadar çıkarılmıştır.
Örneğin:
2 yıl hapis cezası alan bir kişi, bazı şartlar altında cezanın tamamını denetimli serbestlik kapsamında cezaevi dışında geçirebilir.
Ancak 6 yıl ceza alan biri, 3 yılını cezaevinde geçirdikten sonra koşullu salıverilmeden yararlanabilir, kalan süresini denetimli serbestlikte tamamlaması mümkündür.
Koşullu salıverilme, cezanın büyük bir kısmını cezaevinde geçirmiş kişiler içindir; bir nevi “ödül” niteliğindedir.
Denetimli serbestlik ise cezanın daha azını cezaevinde geçirmeye veya hiç geçirmemeye olanak tanır; “alternatif infaz şekli”dir.
Her ikisi de kamu düzenini sağlamak ve kişileri topluma kazandırmak için infaz hukukunun esnek araçlarıdır, ancak kapsamları ve denetim biçimleri farklıdır.
Koşullu salıverme veya diğer bir fide şekliyle şartlı tahliye, hükümlünün cezasının bir kısmını cezaevinde geçirdikten sonra, belirli şartlar altında kalan kısmını toplum içinde geçirmesine izin veren bir infaz hukuku kurumudur. Bu uygulama, hükümlünün iyi halli olduğu ve topluma uyum sağlayacağına kanaat getirilmişse, kalan cezasını cezaevinin dışında geçirmesine olanak tanır. Koşullu salıverilme, hükümlünün topluma yeniden kazandırılmasını ve iyi halli olma durumunun devamını teşvik etmeyi amaçlar.
Koşullu salıverilme için bazı şartlar yerine getirilmelidir:
Hükümlü, koşullu salıverme süresince yeni bir suç işlemezse ve yükümlülüklere uygun davranırsa, bihakkın tahliye tarihine kadar cezasının geri kalanını dışarıda geçirebilir. Ancak, bu süre içinde yeni bir suç işlerse veya yükümlülüklere uymazsa, koşullu salıverilmenin geri alınmasıyla cezasının kalanını cezaevinde geçirmesi gerekebilir.
Genel olarak cezaevinde geçirilmesi gereken infaz süresi hükmedilen cezanın ½’ sidir. Bazı suçlarda bu oran 2/3, diğer bazı suçlarda ise ¾ tür. Ayrıntılı bilgi ve kişisel duruma ilişkin danışmanlık için bir ceza avukatı ile görüşünüz.
Koşullu salıverme konusundaki kararlarda infaz hakimlikleri görevlidir. Yetkili infaz hakimliği ise hükmün infazına ilişkin işlemin yapıldığı yer infaz hakimliğidir.
İnfaz hakiminin karar vermesi için hükümlünün veya avukatının bir talepte bulunmasına gerek yoktur.
Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında kanun m. 107/1 gereğince koşullu salıverilme şartlarını sağlayan hükümlü hakkında ceza infaz kurumu idaresi tarafından hazırlanan gerekçeli rapor, infaz işlemlerinin yapıldığı yer infaz hâkimliğine iletilir. İnfaz hâkimi, bu raporu uygun bulursa hükümlünün koşullu salıverilmesine dosya üzerinden karar verir; raporu uygun bulmadığı takdirde gerekçesini kararında gösterir. Bu kararlara karşı itiraz yoluna gidilebilir.
Rapor Düzenlenerek İnfaz Hakimliğine Verilmesi: Cezaevi idaresi koşullu salıverme koşullarını sağlayan hükümlü hakkında gerekçeli bir rapor düzenleyerek ceza infaz kurumunun bulunduğu yer infaz hakimliğine verir.
İnfaz Hakimliğinin Değerlendirmesi: infaz hakimliği, duruşma yapmaksızın, raporu değerlendirir. Raporu uygun bulursa koşullu salıverme kararı verir. Raporu uygun bulmadığı takdirde koşullu salıverme gerçekleşmeyecektir. Bu karara karşı itiraz mümkündür.
Koşullu salıverme kararlarına itiraz edilebilir ve bu süreçte hükümlünün denetimli serbestlik altında bazı yükümlülükleri yerine getirmesi beklenir. Detaylı bilgi ve kişisel duruma özel danışmanlık için bir avukata başvurmanız faydalı olacaktır.
Cezaevi girdi çıktı, halk arasında yaygın olarak kullanılan bir tabirdir ve kesinleşen sonuç ceza itibariyle, hükümlünün cezasının cezaevinde infazı değil denetimli serbestliği gerektirdiği durumu ifade eder. Bu süreç, kesinleşen cezaya göre belirli bir sürenin altında veya üstünde kalan cezaların açık veya kapalı cezaevinde infaz edileceği aşamada ortaya çıkar. Belirli koşullar altında hükümlü cezaevine girdikten kısa bir süre sonra koşullu salıverilme veya denetimli serbestlikten yararlanıp dışarı çıkmaktadır. Ancak mevzuattaki son değişikliklerle hükümlünün cezaevinden aynı gün çıkması artık söz konusu değildir.
Cezaevi girdi çıktı uygulaması koşullu salıverme ve denetimli serbestlik kurallarına göre yatarı olmayan hürriyeti bağlayıcı cezalarda gündeme gelir ve hükümlünün kısa bir süre cezaevinde kaldıktan sonra koşullu salıverme veya denetimli serbestlikle cezaevinden çıkması ile sonuçlanır. Girdi çıktı işlemleri infaz ve savcılık faaliyetlerinin yoğun olduğu zamanlarda uzayacaktır. Örnek vermek gerekirse, infaz yasasında değişiklikleri takip eden günlerde, araya resmî tatillerin girdiği zamanlarda artan iş yüküne bağlı olarak cezaevine girdi çıktı süreleri de uzayabilir. Genel olarak, girdi çıktı işlemleri 3 ila 10 gün arasında sürdüğü gözlenmektedir. Ancak bu süre, cezaevinin iş yüküne, infaz yasalarındaki düzenlemelere, hükümlünün durumuna ve ceza infaz kurumunun niteliğine göre uzayıp kısalabilir.
İnfaz sürecinde cezaevi girdi çıktı kavramı, halk arasındaki tabiriyle yatarı olmayan, hukuki terminoloji ile ise koşullu salıverme ve denetimli serbestlik kuralları göz önünde alındığında ceza infaz kurumunda kalmayı gerektirmeyen bir cezanın infazı için kısa süreliğine hapishaneye girip çıkmayı ifade eder. İnfazda çağrı kâğıdı gönderilmesi ve girdi çıktı süreci, infazın ertelenmesi talebine rağmen kesintiye uğramaz Kendinizin veya avukatınızın işlemleri takip etmesi süreci hızlandırabilir. Normal şartlarda işlemler bürokratik olarak kendi işleyişinde ilerler. Girdi çıktı süresi, infaz hakimliği, savcılık ve ilgili cezaevindeki iş yüküne göre değişebilir. Eğer birden fazla kesinleşmiş ceza varsa içtima, yeni müddetname hazırlanması gibi resmi işlemeler süreci daha da uzatabilir.
Tarafınıza savcılıktan çağrı kâğıdı geldiyse teslim olmayı geciktirmeyin. Üç yıl üstü cezalarda çağrı kâğıdı gelmeyeceğini unutmayın. Üç yıl ve üstü hapis cezasına hükmedilen davalarda, dosya üst derece mahkemesine gittiyse ve bu mahkemede de onandıysa karar tarafınıza veya avukatınıza tebliğ edilmeden ve çağrı kâğıdı gönderilmeden hakkınızda yakalama kararı çıkarılabileceğini hatırınızda bulundurmalısınız.
Hakkınızda çıkarılan yakalama kararı sonrası, uygulamada yaşanan hatalardan olan karakola veya cezaevine teslim olma yolunu seçip işlemlerinizin uzamasına sebebiyet vermeyin. Kararınızı veren adliyede kolluk birimlerine teslim olma yolunu seçmeniz süreci hızlandıracaktır. Eğer adliyede zorluk yaşarsanız 155’i arayıp teslim olduğunuzu bildirebilirsiniz. Cezaevine polisler sizi teslim ettikten sonra girdi çıktı işlemleri yaklaşık olarak 3-10 gün sürecektir.
Cezaevi girdi çıktı işlemleri, mahkum olunan cezanın miktarına göre belirli bir sürenin altında veya üstünde kalan cezaların açık veya kapalı cezaevine gitmeyi gerektirdiği durumlarda ortaya çıkar. İnfaz ve savcılık faaliyetleri yoğun olduğunda, girdi çıktı süreleri de uzayabilir. Örneğin, infaz yasasında değişiklikler veya tatil günleri olduğunda girdi çıktı süreleri daha uzun olabilir. Cezaevindeki iş yükü de süreleri uzatabilir. Genel olarak, girdi çıktı işlemleri 2 ila 10 gün arasında sürmektedir. Ancak bu süre, yukarıda da değinildiği üzere, cezaevinin iş yüküne, infaz yasalarındaki düzenlemelere, hükümlülerin durumlarına, cezalarının niteliğine ve diğer faktörlere bağlı olarak değişebilir.
Herhangi bir suçtan dolayı hürriyeti bağlayıcı cezaya (hapis cezası) mahkûm edilen kişi (hükümlü) kararın kesinleşmesiyle cezanın infazı için ceza evine girme yaptırımı ile karşı karşıya kalır. Burada asıl önemli husus kişinin mahkûm edildiği özgürlüğü bağlayıcı cezanın süresidir. Bununla birlikte suç türü, suç tarihi, annelik, yaş ve engellilik gibi haller de önem arz eder ve her somut olayda ayrı ayrı değerlendirilmeyi gerektirir. Genel bir ölçü vermek gerekirse, ceza süresi ile şartlı tahliye koşulları ve denetimli serbestlik süresi birlikte değerlendirdiğinde cezanın yatarı olmadığı sonucuna varılıyorsa girdi çıktı söz konusu olacaktır. Kasten işlenen suçlarda 3 yılın, taksirle işlenen suçlarda ise 5 yılın üstünde olan cezalar veya tekerrür söz konusu ise kişi (hükümlü) kapalı cezaevine, bu sürelerin altındaki cezalar için ise açık cezaevine girdi çıktı yapacaktır. Bu şekilde cezanın küçük de olsa bir kısmı infaz edilir, kalanı için ise kişi denetimli serbestlik hükümlerinden yararlandırılır.

6 Comments
Benim 10 ay hapıs cezası geldi girdi çıktı mı yapacam yoksa direk denetim mi bilgi verirmisiniz
hocam bendede aynı şekil sende ne oldu tam oalrak girdi çıktımı yaptılar denetimli serbeslikmi yaptılar
Hocam normal cezası 4 yıl 2 ay olanın yatarı bildiğiniz üzre 1 yıl 1 aydır 1 ay kapalida 1 yıl açık cezası evinde geçirek ama bu suçlu bi anne ve 0 6 yaş arası çocuğu bulunuyor bu kadın 1 ayını kapalıda bitirince kalan 1 yılını denetimle geçiremez mi? Acil cvp lütfen??
Hocam sizin ne oldu girdi çıktımı oldu yoksa denetimi mi infazıni tamamlanmış oldunmi yoksa denetimdemisin
Bana 1 ay 26 gün ceza gelmis girdi çıktı.i olucak napmam lazim
Merhaba benim 2 buçuk yıl ceza geldi yararı 4 4 ama yasa çıktığından 3 4 sene yatarı var sanırım bu açık ceza evinde mi olur girdisi çıktısı varmı 1 10 mi yatcaz suç tarihi 2018 bu konuda Bilgi verirseniz sevinirim